Belangrijkste Punten
- Het aantal faillissementen onder Nederlandse bedrijven daalde in februari met 15% vergeleken met februari, volgens CBS (2026).
- Surseance van betaling biedt bedrijven met financiële problemen een wettelijke adempauze om reorganisatie te overwegen, aldus Clavix Advocaten (2026).
- Ondanks de intentie eindigt een aanzienlijk deel van de surseances nog steeds in faillissement, zoals Yspeert Advocaten (2025) opmerkt.
- De Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) biedt sinds 2021 een krachtig alternatief voor surseance van betaling, volgens Global Law Experts (2026).
- De rechtbank benoemt een bewindvoerder die medeverantwoordelijk is voor het beheer van de onderneming tijdens een surseance van betaling.
Zit uw bedrijf in zwaar weer en vraagt u zich af wat uw opties zijn om een faillissement te voorkomen? Het begrijpen van de procedure van surseance van betaling ondernemers is dan cruciaal.
Bij Amice Advocaten zien we veel ondernemers worstelen met financiële druk, en wij begrijpen dat u snel duidelijkheid wilt over de mogelijkheden om uw bedrijf te redden. Dit artikel legt stap voor stap uit wat surseance van betaling betekent, hoe het werkt, en hoe het u kan helpen door deze uitdagende periode heen te komen.
Snel Antwoord: Surseance van betaling is een gerechtelijke opschorting van betalingen voor bedrijven in financiële moeilijkheden, bedoeld om faillissement te voorkomen door tijd te bieden voor reorganisatie en onderhandeling met crediteuren onder toezicht van een bewindvoerder.
Wat is surseance van betaling en wat zijn de gevolgen?
Surseance van betaling is een wettelijke procedure die bedrijven in staat stelt hun betalingen tijdelijk op te schorten wanneer zij financiële problemen ervaren, met als doel een faillissement te voorkomen. Het aantal faillissementen onder Nederlandse bedrijven daalde in februari met 15% vergeleken met februari, met 311 faillissementsverklaringen in februari tegenover 364 in februari, volgens CBS (2026). Dit toont aan dat er ondanks de uitdagingen, mogelijkheden zijn om ingrijpende maatregelen zoals surseance van betaling te overwegen.
De kern van surseance van betaling ondernemers is het creëren van ademruimte. Het geeft uw onderneming de kans om te reorganiseren en een regeling te treffen met uw schuldeisers, zonder dat zij in de tussentijd direct verhaal kunnen zoeken op uw bezittingen. Dit betekent dat u niet langer verplicht bent om aan uw ‘gewone’ schuldeisers te betalen. Let wel: dit geldt niet voor alle schuldeisers. Preferente schuldeisers zoals de Belastingdienst en het UWV worden hierdoor niet geraakt.
De gevolgen van surseance van betaling zijn aanzienlijk. Uw bedrijf komt onder toezicht te staan van een bewindvoerder, die samen met u de financiële beslissingen neemt. Wat de meeste ondernemers missen, is dat hoewel u de dagelijkse leiding behoudt, uw bevoegdheden sterk worden beperkt. Dit kan een uitdaging zijn, vooral als u gewend bent om snel en autonoom te handelen. In de praktijk is een surseance van betaling vaak de voorbode van een faillissement, zoals Yspeert Advocaten (2025) opmerkt; veel surseances monden uiteindelijk uit in een faillissement.
Hoe vraag je surseance van betaling aan als ondernemer?
Als ondernemer vraagt u surseance van betaling aan door een verzoekschrift in te dienen bij de rechtbank, bij voorkeur met de hulp van een advocaat die gespecialiseerd is in ondernemingsrecht en insolventie. De rechtbank beoordeelt vervolgens of uw financiële moeilijkheden tijdelijk van aard zijn en of er reële kansen zijn op herstel. In mei was het faillissementspercentage 7,7 faillissementen per 100.000 bedrijven, een daling ten opzichte van 9,6 in mei, volgens CBS (2026). Dit geeft aan dat er nog steeds een aanzienlijk aantal bedrijven in financiële problemen komt, maar ook dat er mogelijkheden zijn voor een oplossing.
Het proces begint met het verzamelen van alle relevante financiële documenten van uw bedrijf, zoals jaarrekeningen, crediteurenlijsten en een liquiditeitsprognose. Een grondige voorbereiding is hierbij essentieel. Onze ervaring leert dat een goed onderbouwd verzoekschrift de kans op een voorlopige surseance aanzienlijk vergroot.
Na het indienen van het verzoekschrift kan de rechtbank een voorlopige surseance van betaling ondernemers verlenen. Dit is een tijdelijke maatregel, meestal voor drie maanden, waarin een bewindvoerder wordt aangesteld. Tijdens deze periode moet u samen met de bewindvoerder een reorganisatieplan opstellen of een akkoord met uw schuldeisers voorbereiden. Als dit plan haalbaar lijkt, kan de rechtbank een definitieve surseance van betaling uitspreken.
De vereisten en de procedure
De belangrijkste vereiste is dat u kunt aantonen dat u uw opeisbare schulden niet kunt betalen, maar dat dit probleem van tijdelijke aard is. Wat veel ondernemers over het hoofd zien, is dat u ook moet laten zien dat er een realistische kans is op herstel. Dit is waar een goed reorganisatieplan cruciaal wordt. De procedure omvat doorgaans de volgende stappen:
- Verzoekschrift indienen: Uw advocaat dient een verzoekschrift in bij de rechtbank.
- Bewindvoerder aanstelling: Bij toewijzing wordt direct een bewindvoerder benoemd.
- Crediteurenvergadering: Schuldeisers worden bijeengeroepen om te stemmen over een eventueel akkoord.
- Definitieve surseance: Bij een positief akkoord of een solide plan, kan de surseance definitief worden.
Een snelle actie is hier van groot belang. Hoe eerder u aan de bel trekt, hoe groter de kans op een succesvolle afloop. Wij adviseren altijd om bij de eerste signalen van financiële problemen juridisch advies in te winnen.
De rol van de bewindvoerder bij surseance van betaling
De bewindvoerder is een door de rechtbank aangestelde professional die een cruciale rol speelt bij surseance van betaling ondernemers, door samen met de directie de onderneming te beheren en te adviseren over de te volgen strategie. Volgens Clavix Advocaten (2026) blijft het bestuur van de onderneming in functie, maar mag het alleen samen met de bewindvoerder over activa beschikken. Dit benadrukt de coördinerende en controlerende functie van de bewindvoerder.
De bewindvoerder is geen vijand, maar eerder een partner in dit proces. Hun taak is om de belangen van alle schuldeisers te bewaken en tegelijkertijd te zoeken naar de beste weg voorwaarts voor uw bedrijf. Dit betekent dat zij toezicht houden op alle belangrijke financiële beslissingen en transacties. Denkt u bijvoorbeeld aan het aangaan van nieuwe leningen, het verkopen van bedrijfsmiddelen, of het doorvoeren van personeelswijzigingen – allemaal handelingen die de goedkeuring van de bewindvoerder vereisen.
In mijn jarenlange ervaring heb ik gemerkt dat de effectiviteit van een surseance van betaling sterk afhangt van de samenwerking tussen de ondernemer en de bewindvoerder. Een open en eerlijke communicatie is essentieel. De bewindvoerder zal de financiële situatie van uw bedrijf grondig analyseren, de crediteuren benaderen en meedenken over een realistisch reorganisatieplan of een akkoord. Dit is waar veel gidsen stoppen — wij niet. De bewindvoerder kan ook helpen bij het identificeren van knelpunten en het voorstellen van concrete verbeteringen in de bedrijfsvoering.
Taken en bevoegdheden van de bewindvoerder
De taken van de bewindvoerder zijn breed en omvatten onder meer:
- Toezicht houden: Controleren van de financiële administratie en bedrijfsvoering.
- Onderhandelen: Voeren van gesprekken met crediteuren om tot een akkoord te komen.
- Adviseren: Begeleiden van de ondernemer bij het opstellen van een reorganisatieplan.
- Verslaglegging: Periodiek rapporteren aan de rechtbank over de voortgang.
Het is belangrijk om te begrijpen dat de bewindvoerder onafhankelijk handelt en verantwoording aflegt aan de rechtbank. Hun uiteindelijke doel is om, indien mogelijk, een faillissement af te wenden en de onderneming duurzaam te laten voortbestaan. Samenwerken met de bewindvoerder is dus geen keuze, maar een vereiste voor een succesvolle surseance van betaling.
Surseance van betaling vs. faillissement: de belangrijkste verschillen
Surseance van betaling en faillissement zijn beide insolventieprocedures, maar ze dienen fundamenteel verschillende doelen: surseance is gericht op het voorkomen van een faillissement door reorganisatie, terwijl faillissement gericht is op liquidatie van het bedrijf en uitkering aan schuldeisers. In maart werden 301 bedrijven failliet verklaard, 32 meer dan in maart, een stijging van 12% volgens CBS (2026). Dit toont aan dat faillissementen nog steeds een reële uitkomst zijn, zelfs na een periode van surseance.
Het belangrijkste verschil ligt in de intentie. Bij surseance van betaling ondernemers is het de bedoeling om de onderneming te redden. De directie blijft aan het roer, zij het onder toezicht van een bewindvoerder, met als doel een herstructurering of een crediteurenakkoord te bewerkstelligen. Bij een faillissement verliest de directie de controle volledig aan een curator, die de activa van het bedrijf verkoopt om de schuldeisers zoveel mogelijk te voldoen. De onderneming houdt dan in principe op te bestaan.
Een ander cruciaal onderscheid is de mate van controle. Tijdens een surseance van betaling heeft u als ondernemer nog invloed op de bedrijfsvoering, zij het beperkt door de bewindvoerder. U kunt actief meewerken aan het herstelplan. Bij een faillissement neemt de curator alle beslissingen en heeft u geen zeggenschap meer over uw bedrijf. Dit verraste mij de eerste keer dat ik het zag; de impact op de ondernemer is enorm.
Overzicht van de verschillen
Laten we de belangrijkste verschillen tussen surseance van betaling en faillissement even op een rijtje zetten:
- Doel: Surseance is gericht op herstel; faillissement op liquidatie.
- Leiding: Bij surseance blijft de directie deels in functie; bij faillissement neemt de curator de leiding over.
- Invloed op schuldeisers: Surseance schort betalingen aan ‘gewone’ schuldeisers op; faillissement leidt tot een algemene claim van alle schuldeisers op de boedel.
- Duur: Surseance is tijdelijk en kan definitief worden; faillissement is een definitieve afwikkeling.
Kortom, surseance van betaling is een poging om het schip te redden, terwijl een faillissement de ontmanteling ervan betekent. Het kiezen van de juiste weg hangt sterk af van de haalbaarheid van een herstelplan en de bereidheid van de schuldeisers om mee te werken aan een oplossing.
Wanneer kies je voor surseance van betaling of whoa?
De keuze tussen surseance van betaling ondernemers en de Wet Homologatie Onderhands Akkoord (WHOA) hangt af van de specifieke financiële situatie van uw bedrijf en de gewenste uitkomst, waarbij de WHOA vaak meer flexibiliteit biedt. Sinds de WHOA op 1 januari 2021 van kracht is geworden, en de toepassing ervan in de afgelopen jaren is versneld, biedt deze wet levensvatbare bedrijven een krachtige middenweg die voorheen niet bestond, aldus Global Law Experts (2026).
Surseance van betaling is met name geschikt wanneer u tijdelijke liquiditeitsproblemen heeft, maar wel een levensvatbaar bedrijfsmodel. Het biedt een adempauze, maar de kans dat het alsnog in een faillissement eindigt, is reëel. De WHOA daarentegen is ontworpen voor bedrijven die structureel te kampen hebben met een te hoge schuldenlast, maar waar de onderliggende bedrijfsvoering gezond is. Het stelt u in staat om buiten een formele insolventieprocedure om een akkoord te sluiten met uw schuldeisers.
Wat de meeste mensen missen, is dat de WHOA een preventieve herstructuratie mogelijk maakt, vaak zonder de publiciteit en het stigma van een surseance of faillissement. U kunt hiermee een onderhands akkoord aanbieden aan al uw schuldeisers (en soms aandeelhouders), zelfs als niet iedereen instemt. De rechtbank kan dit akkoord dan homologeren, waardoor het bindend wordt voor alle betrokkenen. Dit is een game-changer gebleken voor veel bedrijven in moeilijkheden.
Belangrijke overwegingen bij de keuze
Overweeg de volgende punten bij het maken van uw keuze:
- Openbaarheid: Surseance is een openbare procedure; de WHOA kan in veel gevallen vertrouwelijk worden gehouden.
- Controle: Bij surseance is er een bewindvoerder; bij de WHOA behoudt u in principe zelf de regie, al is begeleiding van een herstructureringsdeskundige cruciaal.
- Doelgroep schuldeisers: Surseance raakt alleen onbeveiligde schuldeisers; de WHOA kan ook ingrijpen in rechten van preferente en zelfs gesecureerde schuldeisers.
- Kosten en duur: Beide procedures brengen kosten met zich mee, maar de WHOA kan potentieel sneller tot een oplossing leiden.
Mijn advies is om bij structurele schulden, waarbij de bedrijfsvoering wel levensvatbaar is, serieus de WHOA te overwegen. Voor tijdelijke liquiditeitsproblemen kan surseance van betaling een snelle, doch risicovolle, oplossing bieden. Het is een complexe afweging die maatwerk vereist, en wij helpen u graag de juiste weg te kiezen.
Praktische tips voor ondernemers tijdens surseance van betaling
Tijdens een periode van surseance van betaling ondernemers is proactief handelen en open communicatie cruciaal om de kans op succes te maximaliseren en uw bedrijf door de moeilijke periode heen te loodsen. De efficiëntie en effectiviteit van de surseance van betaling en faillissementsprocedures moeten worden verhoogd, zodat bedrijven eerder formele procedures zullen ingaan, volgens het Amsterdam Center for Corporate Finance in hun studie “De Efficiëntie van de Nederlandse Faillissementswetgeving”. Dit onderstreept het belang van vroegtijdig ingrijpen en een doordachte aanpak.
Een van de belangrijkste lessen die ik heb geleerd bij het begeleiden van ondernemers in deze situaties, is het belang van transparantie. Wees open en eerlijk tegenover uw bewindvoerder, uw medewerkers en uw schuldeisers. Verberg niets en probeer niet op eigen houtje oplossingen te forceren. Dit werkt averechts en schaadt het vertrouwen, wat essentieel is voor een succesvolle reorganisatie.
Focus op de kernactiviteiten van uw bedrijf. Dit klinkt eenvoudig, maar is niet altijd makkelijk in de praktijk. Tijdens een surseance is het verleidelijk om u te laten afleiden door de financiële druk, maar het is juist nu van levensbelang om de winstgevendheid van uw operationele processen te waarborgen. Identificeer welke onderdelen van uw bedrijf de meeste waarde genereren en concentreer daar uw energie op. Overweeg ook om intern te kijken naar kostenbesparingen en efficiëntieverbeteringen.
Concreet advies voor een succesvolle surseance
Hier zijn enkele praktische tips die u kunnen helpen:
- Werk nauw samen met de bewindvoerder: Zie de bewindvoerder als een adviseur en niet als een tegenstander. Deel alle informatie en volg hun advies op.
- Communiceer proactief met crediteuren: Informeer uw schuldeisers over de situatie en de stappen die u onderneemt. Dit kan helpen om goodwill te kweken en tot een akkoord te komen.
- Stel een realistisch reorganisatieplan op: Een goed doordacht en haalbaar plan is de sleutel tot het overtuigen van de rechtbank en uw schuldeisers.
- Zoek juridische en financiële expertise: Laat u bijstaan door advocaten en financieel adviseurs die ervaring hebben met schuldsanering bedrijven en gerechtelijke reorganisatie. Zij kunnen u door het complexe proces loodsen.
- Blijf gefocust op de toekomst: Ondanks de stress, probeer positief te blijven en te focussen op de herstelmogelijkheden van uw onderneming.
Het is een zware tijd, maar met de juiste aanpak en ondersteuning kunt u deze periode overbruggen. Wij bij Amice Advocaten staan klaar om u hierin te begeleiden en te zorgen dat u de beste kansen krijgt voor een doorstart.
Veelgestelde vragen over surseance van betaling
Wat is surseance van betaling en wat zijn de gevolgen?
Surseance van betaling is een gerechtelijke procedure waarbij een bedrijf tijdelijk uitstel van betaling krijgt om reorganisatie mogelijk te maken. Het aantal faillissementen onder Nederlandse bedrijven daalde in februari met 15% vergeleken met februari, volgens CBS (2026), wat de noodzaak van dergelijke procedures onderstreept. De belangrijkste gevolgen zijn de aanstelling van een bewindvoerder en een opschorting van betalingen aan onbeveiligde schuldeisers.
Wie kan surseance van betaling aanvragen?
Alleen de ondernemer zelf kan surseance van betaling ondernemers aanvragen bij de rechtbank, of een van zijn schuldeisers. De aanvraag moet aantonen dat het bedrijf zijn opeisbare schulden niet kan betalen, maar dat dit probleem tijdelijk van aard is. Het is belangrijk om hierbij juridische bijstand te zoeken om de aanvraag correct en volledig in te dienen.
Wat is het verschil tussen surseance van betaling en faillissement?
Het cruciale verschil is het doel: surseance van betaling is gericht op het redden en reorganiseren van de onderneming, terwijl faillissement gericht is op de liquidatie van de activa en de definitieve beëindiging van het bedrijf. In december waren er 60 minder bedrijfsfaillissementen dan in december, een daling van 18%, aldus CBS (2025). Surseance biedt een kans op herstel die een faillissement niet doet.
Hoelang duurt een surseance van betaling?
Een voorlopige surseance van betaling wordt meestal voor drie maanden verleend, waarna deze kan worden verlengd of omgezet in een definitieve surseance. De totale duur is afhankelijk van de complexiteit van de herstructurering en de snelheid waarmee een akkoord met schuldeisers kan worden bereikt. Een snelle aanpak is hierbij van groot belang.
Wat zijn de kosten van surseance van betaling?
De kosten van surseance van betaling ondernemers bestaan voornamelijk uit de honoraria van de advocaat die het verzoekschrift indient en de bewindvoerder die wordt aangesteld. Deze kosten kunnen aanzienlijk zijn en zijn afhankelijk van de omvang en complexiteit van de onderneming. Het is verstandig om vooraf een inschatting van de kosten te vragen.
Heeft uw onderneming te maken met financiële problemen en overweegt u surseance van betaling ondernemers? Het is een complexe stap, maar met de juiste juridische begeleiding kan het een cruciale adempauze bieden voor uw bedrijf. Bij Amice Advocaten hebben we ruime ervaring in het begeleiden van bedrijven door deze uitdagende processen. Wij helpen u graag met een eerlijke analyse van uw situatie en adviseren u over de beste strategie, of dat nu surseance, WHOA of een andere vorm van herstructurering is. Neem vandaag nog contact met ons op voor een persoonlijk adviesgesprek, zodat we samen kunnen kijken naar de toekomst van uw onderneming.