Wat is een minnelijke regeling?

Heeft u te maken met oplopende schulden en zoekt u naar een concrete uitweg? Dan is de minnelijke regeling schuldhulpverlening waarschijnlijk een term die u bent tegengekomen. Dit traject biedt een gestructureerde aanpak om uw financiële problemen aan te pakken en weer schuldenvrij te worden, vaak met hulp van professionals.

Wat is een minnelijke schikking?

Een minnelijke schikking, ook wel een minnelijke regeling schuldhulpverlening genoemd, is een buitengerechtelijk traject waarbij u met hulp van een schuldhulpverlener probeert tot een akkoord te komen met uw schuldeisers over het aflossen van uw schulden. Het doel is om, na een bepaalde aflosperiode, de restschuld kwijtgescholden te krijgen, zodat u schuldenvrij kunt worden. Emel Ersoy, bestuurder van Budgetbeheer.nu, stelt dat “de minnelijke regeling bijna altijd de eerste stap is binnen professionele schuldhulpverlening” en pas daarna naar zwaardere opties zoals wettelijke schuldsanering (Wsnp) wordt gekeken.

Dit proces, het minnelijke traject, begint doorgaans met het in kaart brengen van al uw schulden en inkomsten. Vervolgens wordt er een voorstel opgesteld, vaak gebaseerd op uw afloscapaciteit, dat aan alle schuldeisers wordt gepresenteerd. Wat de meeste mensen missen, is dat dit voorstel zorgvuldig moet worden onderbouwd om de kans op acceptatie te vergroten.

Er zijn verschillende vormen van een minnelijke schuldregeling:

• Schuldbemiddeling: Hierbij reserveert u gedurende de aflosperiode – momenteel 18 maanden – het bedrag dat u boven uw Vrij Te Laten Bedrag (VTLB) verdient. Dit bedrag wordt vervolgens verdeeld onder de schuldeisers. Na succesvolle afronding verlenen zij kwijtschelding voor de restschuld.
• Saneringskrediet: In dit geval leent u het bedrag dat u in 18 maanden zou kunnen sparen bij een (krediet)bank of familie. Dit geleende bedrag wordt in één keer aan de schuldeisers betaald ter finale kwijting. Het is een snellere weg naar schuldenvrijheid, maar u krijgt wel een nieuwe lening die u moet aflossen.
• Nul-aanbod: Een relatief nieuwe optie waarbij, als u aantoonbaar geen afloscapaciteit heeft, schuldeisers volledig afstand doen van hun vordering zonder dat er aflossing plaatsvindt. Dit komt bij ongeveer een derde van alle minnelijke schuldregelingen voor, volgens grote schuldeisers (april 2026).

De NVVK, de Nederlandse Vereniging voor Schuldhulpverlening en Sociaal Bankieren, benadrukt het belang van maatwerk, omdat in sommige situaties zelfs een minimale afdracht mensen onder het bestaansminimum kan drukken.

Hoe lang duurt een minnelijke schuldregeling?

De looptijd van een minnelijke schuldregeling is sinds 1 juli 2023 verkort naar 18 maanden. Deze verkorting, gelijk aan de duur van de wettelijke schuldsanering (Wsnp), is ingevoerd om mensen sneller een perspectief op een schuldenvrije toekomst te bieden, volgens onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (2025).

Vóór deze wijziging duurde een dergelijk traject vaak 36 maanden. De kortere periode betekent dat u intensiever moet aflossen, maar ook dat u sneller van uw schulden af bent. Dit is een aanzienlijke verbetering die de drempel voor schuldhulpverlening verlaagt. In mijn ervaring is de psychologische impact van een kortere looptijd enorm; mensen houden het beter vol als het einde in zicht is.

Het verkorte traject heeft volgens de Hogeschool van Amsterdam (2025) niet geleid tot een prikkel om snel nieuwe schulden te maken, wat een belangrijke zorg was bij de implementatie. Een snelle doorstart naar een schuldenvrije toekomst is dus realistischer dan ooit.

Wat is het verschil tussen minnelijke en wettelijke schuldsanering?

Het belangrijkste verschil tussen een minnelijke regeling schuldhulpverlening en wettelijke schuldsanering (Wsnp) ligt in de aard van het traject en de betrokkenheid van de rechter. Een minnelijke regeling is een buitengerechtelijk proces, terwijl de Wsnp een gerechtelijk traject is dat wordt afgedwongen via de rechtbank.

Een minnelijke regeling is de eerste en voorkeursoptie. U probeert hierbij met uw schuldhulpverlener tot een vrijwillig akkoord te komen met uw schuldeisers. De Wsnp, daarentegen, is een vangnet als de minnelijke weg mislukt. Hierbij dwingt de rechter een regeling af, wat vaak als ingrijpender wordt ervaren. De Hogeschool van Amsterdam (2025) benadrukt dat de verkorting van de minnelijke regeling de aantrekkelijkheid ervan heeft vergroot ten opzichte van de Wsnp.

Belangrijke verschillen op een rij:

• Vrijwilligheid vs. Verplichting: Bij de minnelijke regeling is medewerking van schuldeisers vrijwillig. Bij de Wsnp zijn zij verplicht mee te werken als de rechter daartoe besluit.
• Toegang: De minnelijke regeling is toegankelijk via de gemeente. Voor de Wsnp moet u een verzoek indienen bij de rechtbank, nadat het minnelijke traject is mislukt.
• Duur: Beide trajecten duren nu 18 maanden, een belangrijke harmonisatie sinds 1 juli 2023.
• Begeleiding: Bij beide trajecten krijgt u begeleiding, maar de intensiteit en de formele kaders verschillen. Bij de Wsnp is er een wettelijk bewindvoerder betrokken.

Voor veel mensen is de Wsnp verschillen met de minnelijke regeling niet direct duidelijk. Het is essentieel om te begrijpen dat de minnelijke regeling altijd de voorkeur heeft, omdat het minder ingrijpend is en u meer controle behoudt over het proces.

Wanneer is een minnelijke regeling niet mogelijk?

Een minnelijke regeling schuldhulpverlening is niet altijd mogelijk, vooral wanneer er sprake is van bepaalde omstandigheden die de haalbaarheid belemmeren. De meest voorkomende reden is onwil van schuldeisers om mee te werken aan het voorstel, maar er zijn meer factoren.

Hier zijn enkele situaties waarin een minnelijke regeling moeilijk of onmogelijk kan zijn:

• Onvoldoende afloscapaciteit: Als uw inkomen zo laag is dat er, zelfs na het berekenen van het VTLB, geen ruimte is om substantiële aflossingen te doen, kan een reguliere minnelijke regeling via schuldbemiddeling lastig zijn. Hoewel het nul-aanbod hier een oplossing voor kan bieden, vereist dit nog steeds de instemming van schuldeisers.
• Fraude of onbehoorlijk gedrag: Als er sprake is van fraude, onrechtmatige daad of ander onbehoorlijk gedrag dat heeft geleid tot de schulden, zullen schuldeisers zelden akkoord gaan met een minnelijke regeling. Dit wordt gezien als een gebrek aan goede trouw.
• Niet meewerkende schuldeisers: Hoewel veel schuldeisers, zoals het CJIB en de Belastingdienst, over het algemeen meewerken, zijn er altijd partijen die weigeren. Eén weigerachtige schuldeiser kan het hele minnelijke traject dwarsbomen.
• Recentelijk nieuwe schulden gemaakt: Als u na het aanvragen van schuldhulpverlening nieuwe schulden blijft maken, zal dit het vertrouwen van schuldeisers ondermijnen en de kans op een akkoord verkleinen. Dit is een veelgemaakte fout die we vaak zien.
• Geen stabiele inkomenssituatie: Een minnelijke regeling vereist een zekere mate van stabiliteit in uw financiële situatie om de aflossingen te kunnen garanderen. Bij zeer onregelmatige inkomsten kan dit een struikelblok zijn.

In dergelijke gevallen zal uw schuldhulpverlener vaak adviseren om een Wsnp aan te vragen, mits u daarvoor in aanmerking komt. Het is belangrijk om hierin realistisch te zijn en u goed te laten adviseren.

Wat gebeurt er als een schuldeiser niet akkoord gaat met een minnelijke regeling?

Als één of meerdere schuldeisers niet akkoord gaan met het voorstel voor een minnelijke regeling schuldhulpverlening, kan dit helaas betekenen dat het minnelijke traject mislukt. Dit is een frustrerende situatie, maar het betekent niet het einde van uw zoektocht naar schuldenvrijheid.

In zo’n geval zijn er verschillende vervolgstappen mogelijk:

1. Heroverweging van het voorstel: Soms is het mogelijk om het voorstel aan te passen, bijvoorbeeld door een iets hogere aflossing aan te bieden als daar ruimte voor is, of door specifieke bezwaren van de schuldeiser weg te nemen. Een goede schuldhulpverlener zal proberen te achterhalen waarom een schuldeiser weigert.
2. Dwangsakkoord via de rechter (de ‘dwangakkoordprocedure’): Als alle inspanningen om tot een minnelijk akkoord te komen zijn uitgeput, kan uw schuldhulpverlener een verzoekschrift indienen bij de rechtbank voor een ‘dwangakkoord’. De rechter kan dan besluiten dat de weigerachtige schuldeiser toch moet meewerken aan de voorgestelde minnelijke regeling, mits het voorstel redelijk is en de schuldeiser geen gegronde reden heeft om te weigeren. Dit is een krachtig instrument, maar vereist wel juridische onderbouwing.
3. Aanvraag Wettelijke Schuldsanering Natuurlijke Personen (Wsnp): Als een dwangakkoord niet mogelijk is of niet slaagt, is de Wsnp de volgende stap. Dit is een gerechtelijk traject waarbij de rechtbank een schuldsaneringsregeling oplegt. De looptijd is, net als bij de minnelijke regeling, 18 maanden.

Het is belangrijk te weten dat instanties als het CJIB en de Belastingdienst/Dienst Toeslagen over het algemeen meewerken aan minnelijke schuldregelingen. Zij verlenen 18 maanden uitstel van betaling en heffen eventuele beslagen op, wat de kans op succes vergroot. Toch blijft de instemming van álle schuldeisers cruciaal voor een soepel verloop van de minnelijke regeling.

Hoeveel kost een minnelijke schikking?

De kosten van een minnelijke regeling schuldhulpverlening worden in de meeste gevallen gedekt door de gemeente. Schuldhulpverlening is een wettelijke taak van de gemeenten, en zij bieden deze dienstverlening vaak kosteloos aan voor hun inwoners.

Dit betekent dat u zelf geen directe kosten betaalt voor de begeleiding door een schuldhulpverlener. Dit is een belangrijk aspect dat de toegankelijkheid van schuldhulp vergroot. Maar wees u ervan bewust: hoewel de dienst gratis is, vraagt het traject wel veel van uw inzet en discipline.

Wat u wel moet aflossen, is een deel van uw schulden. Het bedrag dat u maandelijks aflost, wordt bepaald door uw afloscapaciteit, wat het bedrag is dat u overhoudt na aftrek van uw Vrij Te Laten Bedrag (VTLB). Dit VTLB is het minimale bedrag dat u nodig heeft om van te leven, inclusief vaste lasten. De berekening van het VTLB is complex en wordt zorgvuldig gedaan door de schuldhulpverlener.

In sommige gevallen, als u kiest voor een saneringskrediet, leent u geld om uw schulden in één keer af te lossen. Dan betaalt u rente over deze lening, wat een indirecte kostenpost is. Maar de kosten voor de begeleiding bij het opzetten van de minnelijke regeling vallen onder de gemeentelijke verantwoordelijkheid.

De rol van gemeenten en schuldhulpverleners bij een minnelijke regeling

Gemeenten en schuldhulpverleners spelen een cruciale, coördinerende rol bij het opzetten en begeleiden van een minnelijke regeling schuldhulpverlening. Zij zijn de spil in het proces om mensen met schulden te helpen een schuldenvrije toekomst op te bouwen.

Gemeenten zijn wettelijk verantwoordelijk voor het aanbieden van schuldhulpverlening. Dit betekent dat zij het eerste aanspreekpunt zijn als u hulp nodig heeft. Volgens gemeentelijke richtlijnen (mei 2026) moeten gemeenten een eerste interview voor schuldhulpverlening binnen 4 weken laten plaatsvinden, of zelfs binnen 3 werkdagen bij crisis, zoals dreigende huisuitzetting of afsluiting van nutsvoorzieningen. Dit toont de urgentie die aan deze problematiek wordt gegeven.

De schuldhulpverlener, vaak werkzaam bij de gemeente of een daartoe aangewezen organisatie (zoals een Budgetbeheer.nu partner), heeft de volgende taken:

• Intake en analyse: Uw schuldhulpverlener brengt uw complete financiële situatie in kaart, inclusief alle schulden, inkomsten, uitgaven en eventuele bezittingen.
• Opstellen van een schuldenoverzicht: Een gedetailleerd overzicht van alle schuldeisers en de hoogte van de vorderingen.
• Berekening VTLB: Het vaststellen van het bedrag dat u minimaal nodig heeft voor uw levensonderhoud, zodat uw afloscapaciteit bepaald kan worden.
• Contact met schuldeisers: De schuldhulpverlener onderhandelt namens u met alle schuldeisers en presenteert het voorstel voor de minnelijke regeling. De NVVK, als brancheorganisatie, stelt hier kwaliteitskaders voor op.
• Begeleiding tijdens het traject: Gedurende de 18 maanden van de regeling begeleidt de schuldhulpverlener u, monitort de voortgang en helpt bij eventuele problemen.

De expertise van een schuldhulpverlener is onmisbaar. Zij kennen de regels, de schuldeisers en de procedures, wat de kans op een succesvolle minnelijke regeling schuldhulpverlening aanzienlijk vergroot. Zonder hen is het bijna onmogelijk om een effectief schulden aflossen plan te realiseren.

Nul-aanbod en de verkorte looptijd: recente ontwikkelingen

De recente ontwikkelingen rondom het nul-aanbod en de verkorte looptijd van de minnelijke regeling schuldhulpverlening hebben de schuldhulpverlening in Nederland aanzienlijk veranderd en verbeterd. Deze wijzigingen zijn bedoeld om mensen sneller en effectiever uit de schulden te helpen.

Sinds 1 juli 2023 is de aflosperiode voor een minnelijke schuldregeling verkort van 36 naar 18 maanden. Dit is een belangrijke stap, want het biedt mensen met schulden een veel korter perspectief op een schuldenvrije toekomst. Het onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam (2025) in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid bevestigt dat deze verkorting het perspectief heeft vergroot en niet heeft geleid tot ongewenste neveneffecten.

Een andere cruciale ontwikkeling is de structurele mogelijkheid van het nul-aanbod binnen minnelijke schuldhulpverlening sinds juli 2024. Dit betekent dat wanneer een schuldenaar aantoonbaar geen afloscapaciteit heeft – dus geen geld overhoudt boven het VTLB – schuldeisers volledig afstand kunnen doen van hun vordering zonder enige aflossing. Dit is een game-changer voor mensen in de meest kwetsbare financiële situaties.

Wat we in de praktijk zien, is dat dit nul-aanbod inmiddels bij ongeveer een derde van alle minnelijke schuldregelingen wordt toegepast, volgens grote schuldeisers (april 2026). Het is een krachtig instrument, maar er zijn ook uitdagingen. Grote schuldeisers signaleren dat bij circa 17% van de klanten na een nul-aanbod opnieuw betalingsproblemen ontstaan binnen korte tijd (april 2026). Dit onderstreept het belang van goede nazorg en preventie.

Om de effectiviteit van deze trajecten te waarborgen en terugval te voorkomen, heeft de Tweede Kamer 1 miljoen euro beschikbaar gesteld voor “monitoring van effectiviteit en terugval na kwijtschelding of aflossingstrajecten” (maart 2026), op initiatief van Kamerleden Dogukan Ergin (DENK) en Don Ceder (ChristenUnie). Dit laat zien dat er blijvende aandacht is voor duurzame oplossingen in de schuldhulpverlening.

Veelgestelde vragen

Wat is een minnelijke schikking?

Een minnelijke schikking is een vrijwillig traject buiten de rechtbank om, waarbij u met hulp van een schuldhulpverlener een akkoord probeert te bereiken met uw schuldeisers over het aflossen van uw schulden. Het doel is kwijtschelding van de restschuld na een aflosperiode. Schuldeisers zoals het CJIB en de Belastingdienst werken over het algemeen mee aan dergelijke regelingen, volgens hun eigen richtlijnen.

Hoe lang duurt een minnelijke schuldregeling?

De looptijd van een minnelijke schuldregeling is sinds 1 juli 2023 verkort naar 18 maanden, wat gelijk is aan de duur van de wettelijke schuldsanering (Wsnp). Deze verkorting heeft het perspectief op een schuldenvrije toekomst vergroot, volgens onderzoek van de Hogeschool van Amsterdam (2025).

Wat is het verschil tussen minnelijke en wettelijke schuldsanering?

Het belangrijkste verschil is dat de minnelijke regeling een buitengerechtelijk en vrijwillig traject is, terwijl de wettelijke schuldsanering (Wsnp) een gerechtelijk traject is dat door de rechter wordt opgelegd. De minnelijke regeling is altijd de eerste stap in schuldhulpverlening, aldus Budgetbeheer.nu.

Wanneer is een minnelijke regeling niet mogelijk?

Een minnelijke regeling is niet mogelijk bij onwil van schuldeisers, onvoldoende afloscapaciteit zonder nul-aanbod, fraude, het maken van nieuwe schulden, of een zeer instabiele inkomenssituatie. Eén weigerachtige schuldeiser kan het hele minnelijke traject dwarsbomen, tenzij een dwangakkoord via de rechter mogelijk is.

Hoeveel kost een minnelijke schikking?

De begeleiding bij een minnelijke schikking wordt in de meeste gevallen kosteloos aangeboden door de gemeente, aangezien schuldhulpverlening een wettelijke taak is. U betaalt dus geen directe kosten voor de schuldhulpverlening zelf, maar bent wel verantwoordelijk voor het aflossen van een deel van uw schulden.

De minnelijke regeling schuldhulpverlening is een essentiële pijler in de Nederlandse schuldhulpverlening, die mensen een concrete en haalbare weg biedt naar een schuldenvrije toekomst. Met de recente verkorting van de looptijd en de introductie van het nul-aanbod is dit traject toegankelijker en effectiever dan ooit. Als Amice Advocaten begrijpen wij de complexiteit van financiële vraagstukken en de impact daarvan op zowel individuen als ondernemers. Heeft u vragen over uw specifieke situatie of zoekt u juridische ondersteuning bij het navigeren door de wereld van schulden en sanering? Neem dan contact op met ons via info@amice-advocaten.nl of bel ons op 0302300230. Wij helpen u graag verder met advies en begeleiding.