Conservatoir beslag

Oorzaken van geschillen tussen aandeelhouders

In onze praktijk zien we dat de volgende situaties bijdragen aan (de escalatie van) geschillen tussen aandeelhouders:

  • een verschil van inzicht tussen aandeelhouders over het te voeren beleid van de onderneming;
  • meningsverschillen tussen aandeelhouders met betrekking tot investeringen of het dividendbeleid;
  • aandeelhouders die zich te veel of te weinig met de onderneming inlaten;
  • een onevenwichtige verdeling van de zeggenschap en informatie met betrekking tot de vennootschap;
  • geschillen tussen aandeelhouders vanwege persoonlijke onenigheid.

Conflict aandeelhouders bij B.V. en N.V.

De structuur of governance van een onderneming speelt een rol bij het ontstaan van geschillen. Bij een beginnende onderneming met twee zakenpartners die beide voor 50% aandelen houden, ligt een geschil vaker (gedeeltelijk) in de persoonlijke sfeer. Bij grote ondernemingen met veel aandeelhouders worden geschillen vaker veroorzaakt door zakelijke belangen.

Geschillen zijn niet altijd te voorkomen. Maar voor de continuïteit van de onderneming en alle stakeholders bij die onderneming is het wel belangrijk dat de geschillen worden opgelost.

Geschillen tussen aandeelhouders oplossen

Er zijn verschillende mogelijkheden om conflicten met medeaandeelhouders op te lossen. Een aantal van deze mogelijkheden werken wij hieronder nader uit. Wij zijn u graag van dienst met het kiezen van de juiste oplossing.

  • Bemiddeling en mediation
  • Geschillenregeling: uitstoting en uittreding
  • Splitsing.

Bemiddeling en mediation voor aandeelhouders

Als er de wens is verder te gaan met de huidige bestuurder(s) en aandeelhouder(s) dient het geschil dat is ontstaan eerst opgelost te worden. Er zijn verschillende mogelijkheden voor het vreedzaam oplossen van het geschil, zoals de bemiddeling door een derde of het doorlopen van een mediationtraject.

Soms is het beter eerst te kijken naar een vreedzame oplossing, omdat deze vaak bijdraagt aan de continuïteit van uw onderneming. Onze cliënten waarderen een aanpak waarbij allereerst wordt ingezet op de-escalatie van het conflict. Wij helpen u om de conflicten tussen aandeelhouders op te lossen.

Geschillenregeling: uitstoting en uittreding

De wet biedt verschillende procedures om onderlinge conflicten tussen aandeelhouders op te lossen.

  • De uitstotingsprocedure biedt aandeelhouders de mogelijkheid om medeaandeelhouders uit de vennootschap te zetten door middel van gedwongen overdracht van de aandelen.
  • De uittreding is bedoeld voor aandeelhouders die zelf uit de vennootschap willen treden, door een verplichte overname van aandelen te vorderen.

Uitstoting
Aandeelhouders die samen tenminste een derde van de aandelen in de vennootschap houden kunnen de overdracht van de aandelen vorderen van een medeaandeelhouder die door zijn gedragingen het belang van de vennootschap zodanig schaadt. Het gedrag (zowel handelen als nalaten) van de aandeelhouder die wordt uitgestoten moet tegen het belang van de onderneming indruisen. Hij moet zich hebben misdragen.

Uittreding
Als een aandeelhouder door gedragingen van medeaandeelhouders zodanig in zijn rechten en belangen is geschaad dat het voortduren van zijn aandeelhouderschap in redelijkheid niet meer van hem kan worden gevergd, kan die aandeelhouder gedwongen overname van zijn aandelen vorderen.

Splitsing

Als de onderneming in handen is van twee aandeelhouders met elk 50% van de aandelen, is een juridische splitsing mogelijk. Het vermogen van de vennootschap wordt opgedeeld en er worden afgesproken wie welke vermogensbestanddelen krijgt.

Geschillen tussen bestuurders

Hoe zat het ook alweer met de benoeming van de bestuurder? Als hoofdregel geldt dat een bestuurder benoemd wordt door de aandeelhoudersvergadering. De wet bepaalt dat het orgaan dat de bestuurder heeft benoemd, ook de bestuurder mag ontslaan. In beginsel ontslaan de aandeelhouders dus de bestuurders.

De besluitvorming binnen het bestuur vindt plaats bij meerderheid van stemmen. De wet bepaalt dat iedere bestuurder één stem heeft.

Oorzaken van conflicten tussen bestuurders

Hoewel alle statutair bestuurders zich bij het besturen dienen te richten naar het belang van de vennootschap, kunnen de ideeën over wat goed is voor de vennootschap uiteen liggen. In onze praktijk zien we de volgende oorzaken voor geschillen tussen bestuurders vaak voorbij komen:

  • een verschil van inzicht over het besturen van de vennootschap;
  • een onduidelijke taakverdeling waarbij bestuurders elkaar verwijten maken over de uitvoering van taken;
  • handelen in strijd met wettelijke verplichtingen of statuten;
  • ongeschiktheid van één van de bestuurders;
  • persoonlijke meningsverschillen.

Conflicten tussen bestuurders oplossen

Bij sommige ondernemingen zijn er (statutaire) richtlijnen of reglementen opgesteld om een patstelling in de besluitvorming binnen het bestuur te kunnen doorbreken. Het maken van afspraken voorafgaand aan een conflict, verdient vaak de voorkeur boven het oplossen van het geschil achteraf. Als dat niet is gebeurt resteren andere oplossingen:

  • bemiddeling en mediation;
  • een gang naar de Ondernemingskamer;
  • een gang naar de voorzieningenrechter;

Mediation voor bestuurders

Als bestuurders de voorkeur hebben met elkaar door te gaan, kan een mediationtraject behulpzaam zijn. Vaak helpt het al als u er een derde bij betrekt die kan bemiddelen. Ook advocaten kunnen het conflict tussen bestuurders oplossen door te bemiddelen.

Ondernemingskamer & conflict met bestuurder

Een conflict met een medebestuurder kan worden opgelost door een procedure te starten bij de Ondernemingskamer. De Ondernemingskamer heeft de mogelijkheid:

  • een of meer bestuurder(s) te ontslaan;
  • een of meer bestuurder(s) te schorsen;
  • tijdelijk een extra bestuurder aan te stellen die de patstelling in het bestuur doorbreekt door een bindende beslissing te nemen.

Voor de gang naar de Ondernemingskamer moet u aan verschillende formele vereisten voldoen. Ook moet er sprake zijn van een gegronde redenen zijn om aan een juist beleid of juiste gang van zaken te twijfelen. Als u benieuwd bent of uw probleem zich leent voor een procedure bij de Ondernemingskamer, kunt u ons gerust eens bellen.

Welke rol speelt de ondernemingsraad bij conflict met bestuurder?

Of een ingestelde ondernemingsraad kan helpen bij het oplossen van het conflict, hangt af van de rol van de ondernemingsraad. Bestuurders kunnen de ondernemingsraad verzoeken een (bindend) advies uit te brengen ten aanzien van het geschil. Ook kunnen er statutaire of reglementaire bepalingen zijn op grond waarvan de ondernemingsraad zeggenschap krijgt in het conflict.

Geschil tussen bestuurder en aandeelhouder

Hoe zat het ook alweer met de benoeming van de bestuurder?

  • Bij de oprichting van een BV of NV moeten in de akte van oprichting de eerste bestuurders worden benoemd.
  • Voor opvolgende bestuurders geldt dat deze telkens door de aandeelhoudersvergadering worden benoemd.
  • Tenzij er sprake is van een statutaire afwijking van bovenstaande benoeming.

De wet bepaalt dat het orgaan dat de bestuurder heeft benoemd, ook de bestuurder mag ontslaan. In beginsel mogen de aandeelhouders dus de bestuurders ontslaan.

Bij een geschil tussen een bestuurder en aandeelhouder, zal de aandeelhouder daarom kunnen dreigen met het ontslag. Daar tegenover staat dat de bestuurder vaak een informatievoorsprong heeft ten opzichte van de aandeelhouder, omdat de bestuurder dagelijks leiding geeft aan de B.V..

Oorzaken van geschil tussen bestuurder en aandeelhouder

Geschillen tussen de bestuurder en aandeelhouder ontstaan natuurlijk niet uit het niets. In onze praktijk zien we de volgende oorzaken voor geschillen vaak voorbij komen:

  • een verschil van inzicht over het te voeren beleid van de onderneming;
  • emotionele binding met de onderneming en een gebrek aan vertrouwen dat de juiste beslissingen worden genomen;
  • een onduidelijke taakverdeling waarbij aandeelhouders en bestuurders ten onrechte bepaalde taken op zich nemen;
  • handelen in strijd met wettelijke verplichtingen of statuten;
  • meningsverschillen over financiën of beloningen.

Geschillen kunnen uiteraard ook ontstaan door een mix van bovenstaande oorzaken. Bovendien kunnen geschillen ingewikkeld worden wanneer bestuurders eveneens aandelen houden of aandeelhouders oud-bestuurders zijn. Wij zien ook vaak dat geschillen ontstaan of verergeren als het financieel niet goed gaat met de onderneming.

Wat zijn de mogelijkheden om het op te lossen.

Vreedzame oplossing: Als er de wens is verder te gaan met de huidige bestuurder(s) en aandeelhouder(s) dient het geschil dat is ontstaan eerst opgelost te worden. Er zijn verschillende mogelijkheden voor het vreedzaam oplossen van het geschil. U kunt denken aan een mediationtraject of arbitrage. Vaak helpt het al als u er een derde bij betrekt die kan bemiddelen. Ook advocaten gespecialiseerd in het ondernemingsrecht kunnen het conflict oplossen door te bemiddelen.

Ontslag: Als u als aandeelhouder de meerderheid heeft in een algemene vergadering, dan kunt u een bestuurder ontslaan. Is er sprake van een impasse in de aandeelhoudersvergadering, bijvoorbeeld omdat de bestuurder ook aandelen heeft, dan is het ontslaan van de bestuurder niet altijd mogelijk. Ook kan het ontslag van de bestuurder andere (financiële) nadelen met zich meebrengen.

Procederen: Zowel de bestuurder als de aandeelhouder kunnen buitenspel worden gezet, bijvoorbeeld door het voeren van een kortgedingprocedure bij de voorzieningenrechter of een enquêteprocedure bij de Ondernemingskamer.

Contact met Amice Advocaten

Amice Advocaten Utrecht is uw vertrouwde advocatenkantoor voor ondernemingsrecht, met op maat gemaakte juridische diensten voor ondernemers en bedrijven. Onze ervaren advocaten zijn gespecialiseerd in ondernemingsrecht en bedrijfsrecht, zodat u verzekerd bent van het beste advies en de juiste vertegenwoordiging. Een goede advocaat is niet alleen een adviseur, maar vooral een toegewijde partner die meedenkt en meewerkt aan uw succes. Ontdek het verschil van juridische expertise met persoonlijke aandacht bij Amice Advocaten Utrecht. Heeft u een ondernemersvraag? Stuur ons een e-mail of bel op +31 (0) 30 23 00 230